Пытанні гісторыідзяржавы і права ў пісьмовых крыніцах і працах вучоных
Першыя звесткі аб некаторых пытаннях дзяржаўнай па- літыкі і права Беларусі даследчыкі знаходзяць у старажыт- ных летапісах і хроніках.
3 канца XV - пачатку XVI ст. даследаванні па гісторыі дзяржавы і права вядуцца болын-менш пастаянна.
Так, нал прыкдад, у 1517 г. Ф. Скарынай быді надрукаваны кнігі "Біблії", дзе ёсць аўтарскія прадмовы і пасляслоўі, у якіх вы- кладзены грамадска-палітычныя погляды і прававыя ідэі ac- ветніка. У прыватнасці, Ф. Скарына лічыў, што права ў цэ- лым і кожны закон паасобку павінны быць справядлівымі, карыснымі, прыведзенымі ў адпаведнасць са звычаямі дадзе- най зямлі, не ўтрымліваць двухсэнсоўных палажэнняў, быць скіраванымі на дасягненне агульнага дабрабыту. Прынцып раўнапраўя разглядаўся першаасветнікам як аснова дзейнасці судовых органаў'.Ha думку Ф. Скарыны, крымінальныя законы ў Вялікім княстве Літоўскім павінны выдавацца з мэтай не толькі пака- рання злачынцы, але і прадухілення злачынстваў. Закон у Скарыны выступав як аснова, на якой грунтуецца сацыяльная гармонія, існасць грамадства. Парушэнне законнасці, права- суддзя вядзе да разбурэння грамадскай зладжанасці і адзінства. Зацвярджэнне культу закону, павышэнне яго аўтарытэту сведчылі аб гарачым і шчырым імкненні мысліцеля зрабіць законнасць і правапарадак нормай для грамадства і, безумоўна, знаходзіліся ў рэчышчы інтарэсаў "люду посполитого" Вялікага княства Літоўскага. Паста- ноўка Ф. Скарынай праблемы ўдасканалення заканадаўства і судаводства сведчыць таксама пра тое, што ён быў звязаны з айчыннай рэчаіснасцю пачатку XVI ст., усведамляў і рэальна ацэньваў актуальныя сацыяльна-палітычныя задачы, якія ста- ялі перад грамадствам. Намеры Скарыны паўплываць на
Падокшын C.A. Філасофская думка эпохі Адраджэння ў Беларусі: Ад Францыска Скарыны да Сімяона Полацкага. Мн., 1990. С. 193.
дзяржаўную палітыку гавораць аб яго актыўнай, дзейнай натуры гуманіста і грамадзяніна.
У якасці палітычнага ідэалу ў Ф. Скарыны выступав ac- ветная, гуманная і моцная манархічная ўлада. Ha думку мысліцеля, правіцель павінен быць набожным, мудрым, аду- каваным, дабрачынным, чулым у адносінах да сваіх падда- ных, справядлівым, кіраваць краінай у строгай адпаведнасці з законамі, сачыць за выкананнем правасуддзя'.
Канцэпцыю ідэальнага правіцеля, справядлівага права- судцзя, міралюбівай знешняй палітыкі развівае ў сваіх працах Мікола Гусоўскі. Аднак, у адрозненне ад Скарыны, Гусоўскі спрабуе
Еще по теме Пытанні гісторыідзяржавы і права ў пісьмовых крыніцах і працах вучоных:
- Крыніцы па гісторыі Беларусі.
- Крыніцы па гісторыі Беларусі. Асноўныя задачы навукі “Гісторыя Беларусі”
- Экзаменацыйныя пытанні
- Экзаменацыйныя пытанні
- 1. Уводзіны. Гістарыяграфія, крыніцы. Перыядызацыя Другой сусветнай вайны.
- Понятие права (нормативный подход к пониманию права), признаки, сущность права, принципы и функции права.
- Защита прав владельца, не являющегося собственником. Иски о признании права собственности, права хозяйственного ведения и права оперативного управления
- 35. Правомерное поведение - это действие (бездействие) субъектов права, которое соответствует требованиям норм права или принципов права данного государства.
- 8. Особливості сімейного права як окремої галузі права її місце в системі права України.
- 246. Распространяется ли институт отказа от права собственности (ст.236 ГК) на иные вещные права? В частности, вправе ли отказаться от своего вещного права на имущество унитарное предприятие?
- 15. Понятие цивильного права, права народов, естественного права
- 7. ПОНЯТИЕ ФИНАНСОВОГО ПРАВА, ИСТОЧНИКИ ФИНАНСОВОГО ПРАВА, ЕГО МЕСТО В СИСТЕМЕ РОССИЙСКОГО ПРАВА